225بنا به قول سليمان بن خليل اين نام در نزد مردم مكه متعارف است و در آنجا سنگى است كه نوشتۀ آن اين معنا را تأييد مى‌كند.

بعضى گويند:همان مسجدى است كه در نزديكى آن چاهى است و آن چاه ميان اين مسجد و مسجدى است كه آن را مسجد على گويند.در وادى مرّ الظّهران.در آنجا نيز سنگ نوشته‌اى است كه اين معنا را تأييد مى‌كند.

محب طبرى ترجيح مى‌دهد كه آن همان مسجدى باشد كه نزديك چاه است.سخن اسحاق خزاعى و ديگران هم مؤيّد اين معنا است كه گويد:ميان مسجد هليلجه نخستين نشانه‌ها هفتصد و چهارده ذراع است به ذراع حديدى و ميان آن و مسجد ديگر هشتصد و هفتاد و دو ذراع است به همان ذراع مذكور.سمهودى گويد-و سخن او نزديك به سخن اسدى است-كه مسجد عايشه همان مسجد هليلجه است زيرا از آن ديگران به نشانه‌هاى حرم نزديكتر است.

گردنۀ تنعيم را ثنيّة البيضاء گويند.ازرقى در وصف آن گويد:از آنجا به تنعيم روند و آن بر فراز كوه برود است كه حسين بن على(شهيد فخ)در آنجا به قتل رسيد.ميان بلدح و فخّ.و نيز گويد:پايين ثنيّة البيضاء وادى فخ است كه تا بلدح ادامه دارد. ¹

نزديك مسجد عايشه در تنعيم،خيمۀ جمانه واقع شده و پيش از آن در سمت چپ مسجدى است كه آن را محمد بن على الشافعى ساخته پشت تپه.اين مسجد ويران شده بود، ابو العباس عبد اللّه بن محمد بن داود آن را عمارت كرد و بر سر چاه آن گنبدى برآورد.

ابو العباس امير مكه بود.سپس دخترش آن را نيكو عمارت نمود.

بعد از تنعيم،حدود حرم واقع شده،از راه مدينه،نزد بيوت غفار. ²

ذو طوى

ذو طوى در نزديكى ثنيّة البيضاء است و در پشت آن كوه حصحاص است و ميان آن دو ثنيّه الحصحاص و سقايۀ اهيب و كوه مسلم واقع شده است. ³