175اين است كه قرآن كريم هم به ابناء سبيل توجهى خاص مبذول داشته و در هشت جاى قرآن از آنان ياد كرده و در هفت مورد تأكيد كرده است كه مساعدت در حق آنها واجب است.در قرآن ابن سبيل در رديف ذو القربى و مساكين آمده و در پنج آيه با يتيمان از آنان ياد شده و در چهار آيه يارى ابن سبيل از موارد مصرف زكات به شمار آمده است.
توجه به كار ابن سبيل يكى از مظاهر كلى اهتمام و توجه اسلام به مردم است.ذكر ابن سبيل در چند جاى قرآن كريم،دليل است بر كثرت شمار ايشان و اين كه آنان خود جمعيت محسوس و معتبرى بودهاند كه توجه به وضع آنها را ايجاب مىكرده است.فاصلۀ نزول آيات دربارۀ ابن سبيل نشان اين است كه مسأله آنان يك مسألۀ مهم و مستمر اجتماعى در جهان اسلام بوده است.
اهتمام مسلمانان به امر ابن سبيل سبب شد كه بعضى،بناها و خانهها براى آنان وقف كنند و پرداختكنندگان زكات بخشى از آن را به اين گروه اختصاص مىدهند.شافعى از جعفر بن محمد روايت مىكند كه پدرش از سقاخانههايى كه بعضى ميان مكه و مدينه ساخته بودند، آب مىخورده است. 1
خلفا نيز ابن سبيل را از نظر دور نداشتند.عمر در مدينه جايى ترتيب داده بود به نام «دار الرقيق»يا«دار الدقيق»كه در آنجا به در راه ماندگان يا مهمانانى كه بر عمر وارد مىشدند، آرد و سويق و خرما و روغن و هر چيز ديگرى كه نياز داشتند،مىدادند.همچنين در جادۀ ميان مكه و مدينه كسانى بودهاند كه مسافران را يارى مىدادهاند و گاه آنها را از سر آبى بر سر آب ديگر مىبردهاند. 2واقدى از كثير بن عبد الله مزنى و او از جدش روايت مىكند كه او در سال 17 هجرى و براى عمره با عمر به مكه رفته است.در راه نگهبانان آبها،از او خواستند كه بين مكه و مدينه مكانهايى براى آسودن مردم بسازد و پيش از اين در آن راه بنايى نبود.عمر اجازه داد و با آنها شرط نمود كه بايد ابن سبيل از ديگران سزاوارتر به سايه و آب باشد. 3
از اين عبارت برمىآيد كه عمران و آبادى و ساختن بناها ميان مكه و مدينه رو به شكوفايى و ازدياد نهاده بود؛زيرا مدينه اهميت ديگرى يافته بود و بدويانى كه در آن منطقه