521نشست.در روايتى ديگر آمده،شتر بر جايگاه خانۀ وى كه هماكنون آرامگاه اوست نشست،سپس شتر بار ديگر از جاى خود برخاست و كمى دورتر و در برابر خانۀ ابو ايّوب انصارى در مشرق مسجد به زمين نشست.پيامبر صلّى اللّه عليه و اله 7 ماه را در خانۀ ابو ايّوب گذراند.اين خانه تاكنون برقرار است و در ديوار جنوبى آن محرابى است كه مردم بدان تبرك مىجويند.آنگاه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله قصد ساختن مسجد خود را كرد كه محل نشستن شترش بود و زمينى بود كه در آن مردم خرماى خود را خشك مىكردند.اين زمين از آن سهل و سهيل دو كودك يتيم از انصار بود كه در پناه اسعد بن زراره زندگى مىكردند،پيامبر با آنها به معامله پرداخت،آنها امتناع ورزيدند و گفتند زمين را به پيامبر مىبخشيم ليكن پيامبر نپذيرفت و عاقبت آن را به 10 دينار خريد و ساختمان مسجد را آغاز كرد.مسجد عبارت از چهار ديوارى بدون سقفى بود كه قبلۀ آن به سوى بيت المقدس قرار داشت و پيش از هجرت پيامبر،اسعد بن زراره نمازهاى پنجگانه و جمعهاش را در آن بجا مىآورد.در اين زمين،درختچۀ غرقد و تعدادى نخل و چند گور از آن مشركان بود كه پيامبر دستور داد گورها نبش و درختان بريده شوند و تنۀ آنها را در قبلۀ مسجد قرار داد.مساحت مسجد در اين هنگام 60*70 ذراع بود؛يعنى شمال تا جنوب آن 35 متر و شرق تا غرب آن 30 متر بود.كلفتى پايههايش 3 ذرع و از سنگ بود.ديوارها از گل و قطعات سنگ بالا رفته بود و پيامبر صلّى اللّه عليه و اله خود نيز در ساختمان آن با ديگر مسلمانان شركت كرد و سنگ و گل مىآورد و مىفرمود:
أللّهمّ لا عيش الاّ عيش الآخرة
فاغفر للأنصار و المهاجرة
ستون ديوارها از چوب نخلها بود و سقف آن را با شاخههاى درخت پوشاندند.
مسجد داراى سه رواق در سمت قبله بود،همچنين داراى صحن و سه در بود كه يك درب آن به سمت جنوب باز مىشد.قبلۀ مسجد در سمت شمال و به طرف بيت المقدس بود.پيامبر صلّى اللّه عليه و اله 17 ماه به سوى اين قبله نماز گزارد آنگاه روى خود را به سمت كعبه بازگرداند.
درب دوم باب عاتكه يا باب الرحمه است كه هماكنون نيز وجود دارد.