498
دهكده‌هاى مدينه و حومه آن
قبا و قربان و عوالى كه همگى در جنوب مدينه قرار دارند و همچنين در شمال آن العيون و البركه در كنار مسجد حضرت حمزه عليه السّلام و حناكيه سپس خيبر كه در شمال شرقى مدينه و در فاصله‌اى نسبتا دور از آن قرار گرفته‌اند،همگى جزو حومۀ مدينه هستند.خيبر در صدر اسلام مسكن بنى قريظه و بنى نضير بوده و در آن سموئل بن عاديا،شاعر مشهور زندگى مى‌كرده است.خيبر منطقه‌اى آباد و داراى جمعيتى زياد و نخلستانها و باغها و نهرهاى جارى فراوانى است.در نزديكى خيبر،منطقه‌اى بنام«فدك»كه ساكنان آن،در سال چهارم هجرى،نيمى از محصولات ميوۀ باغ را با رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله مصالحه نمودند و بدين ترتيب مسلمانان در آن تصرفى نمى‌كردند و رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله اين درآمد را در راه مصالح عمومى مسلمانان خرج مى‌نمودند. 1معاوية بن ابى سفيان آن را به مروان بن حكم بخشيد ليكن پس از مدتى بر اثر كدورتى كه از او پيدا نمود،آن را پس گرفت.
هنگامى كه عمر بن عبد العزيز به خلافت رسيد،فدك را به صاحبان اصلى خود، همچنانكه در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله قرار داشت،باز گردانيد.در آن زمان فدك حدود ده هزار دينار؛يعنى حدود پنج هزار جنيۀ مصرى و گاه افزون بر آن،عايدات داشت.دهكدۀ فقره جزو توابع مدينه به شمار مى‌آيد،اين دهكده بر روى كوه مرتفع و بلندى قرار گرفته و«احامده»كه يكى از قويترين و سخت‌ترين قبائل اين منطقه است در آن زندگى مى‌كنند.اين دهكده در فاصلۀ بيست و چهار ساعت از شهر مدينه واقع است و كشتزارها و آب آن‌ها بر روى كوه قرار دارد و بجز ايشان،كسى ديگر بر راه آن آشنا نيست.حمراء و صفراء ينبع النخل و ينبع البحر همگى در غرب مدينه،در راهى كه ينبع را به ساحل درياى سرخ مى‌رساند،قرار گرفته است.
حمراء در فاصلۀ 33 ساعت و 35 دقيقه از مدينه و در فاصله 25 ساعت و 25 دقيقه