487
در سال 1111 ه.سلطان مصطفى عثمانى چاه عقد را خريد و آب آن را به منابع آب چشمۀ زرقا اضافه نمود.در سال 1212 هجرى مجراى آن به وسيلۀ سلطان سليم سوم تعمير و بنا گرديد ليكن هنوز به پايان نرسيده بود كه در محاصرهاى كه وهابيان در سال 1224 هجرى از مدينه كردند،آن را خراب نمودند.در سال 1224 هجرى محمّد على پاشا،مجراى چشمه زرقا را تعمير نمود و سپس در سال 1300 هجرى مجددا سلطان عبد الحميد عثمانى آن را تجديد بنا كرد و چاه بويره را خريد و آب آن را به منابع چشمۀ زرقا افزود و آن را در مجراهاى زيرزمينى به سوى مدينه جارى ساخت كه از آب آن علاوه بر استفادۀ مردم و چهارپايان،جهت آبيارى زراعت و باغها استفاده مىشد.آب اين چشمه را سقاها در خانههاى مدينه توزيع مىكردند،آب را در مشكهايى كه از لولههاى محكمى كه در كنار مخزنها و يا از آبشخورهايى كه گاه به وسيلۀ سى پلۀ سنگى به پايين رفته بود پر كرده و به مردم مىرساندند.
چشمۀ زرقا داراى موقوفاتى است كه درآمد آن خرج تعميرات و مسير آبهاى آن مىگردد.اين چشمه داراى مديرى است كه بر كارمندان و اعمال آنها نظارت مىكند و درآمد موقوفات را همه ساله جهت لايروبى كانالها و كندن علفهاى هرز صرف مىنمايد.
علّت وجه تسميۀ اين چشمه به«زرقا»آن است كه چون چشمۀ مزبور را مروان بن حكم كبود چشم به سوى مدينه روان ساخت،چشمه را به نام او ازرق يا زرقا ناميدهاند.
مردم مدينه
خداوند فرموده است:
وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدّٰارَ وَ الْإِيمٰانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هٰاجَرَ إِلَيْهِمْ وَ لاٰ يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حٰاجَةً مِمّٰا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلىٰ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كٰانَ بِهِمْ خَصٰاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
1