361
پس از اين منطقه،يعنى در پايان دشت محسّر مجددا دشت به فاصله 3812 متر وسيع گشته و به تنگه مأذمه مى‌رسد كه در اين ناحيه دشت،موسوم به مزدلفه مى‌باشد كه در فاصله 2548 مترى از ابتداى آن از سوى محسر،مشعر الحرام يا قزح قرار دارد كه حجاج فرداى روز نحر را در آن،جهت دعا و راز و نياز وقوف مى‌نمايند و علامت آن دو، ديوارى است كه يكى بر سمت راست و ديگرى در چپ قرار گرفته است.
در مزدلفه،حجاج شب عيد قربان را،پس از بيرون رفتن از عرفات،در آن گذرانيده و نماز مغرب و عشا را جمع برگزار مى‌كنند(به بخش مزدلفه رجوع شود)در انتهاى مزدلفه،دشت باريك مى‌شود و عرض آن به پنجاه متر مى‌رسد كه پس از طى مسافت 4372 متر به دو ميل حد حرم از سوى عرفه مى‌رسند.اين دو ستون شبيه به ستونهاى مشعر است ليكن كوچكتر از آن مى‌باشد و فاصلۀ ميان آن دو،صد متر است.دشت در اين مسير موسوم به مأزمين يا راه مأزمين و يا تنگه بين مزدلفه و عرفات است.و چون دو كوهى كه دشت در ميان آنها قرار گرفته،معروف به مأزم است،بدان مأزمين گفته مى‌شود.
لغت‌دانان در اين باره مى‌گويند:مأزم به راه باريك ميان دو كوه گفته مى‌شود.در آغاز مأزمين و در سمت راست شخصى كه به سوى عرفات رهسپار است راه كوتاهترى از راه مأزمين وجود دارد كه معروف به راه ضب است.مستحب است اگر شخصى در روز عرفه به عرفات رهسپار است،از آن راه برود.همچنانكه مستحب است شخصى كه از عرفات خارج مى‌شود،از راه مأزمين عبور نمايد.
در انتهاى مأزمين،حرم از سوى شرق به پايان مى‌رسد و دشت عرفه از آن آغاز مى‌گردد كه حجاج در روز عرفه از وقوف در آن اجتناب مى‌كنند.اين مسير در آغاز باريك است و سپس وسيع مى‌گردد،به طورى كه طول اين دشت از دو ميل حد حرم تا دو ميل ديگرى كه در حد عرفه از سوى مزدلفه قرار داده شده 1553 متر مى‌باشد.اين دو ميل به فاصلۀ زيادى از هم ساخته شده‌اند كه ارتفاع هر يك از آنها پنج متر و عرض آنها سه متر مى‌باشد.
در فاصلۀ يك ربع ساعت از جنوب اين دو ميل،مسجد نمره قرار دارد كه پيش از