339«عمّر مسجد الخيف السلطان الأشرف أبو النصر قايتباى سنة 894 ه.».
اين مسجد تاريخى بزرگ را حجاج مغربى و سياهان دكارنه(منطقه‌اى در ميانۀ غرب آفريقا)به عنوان محل سكونت خود اختيار كرده و در آن چادرهاى خود را برافراشته‌اند و كارهاى روزمرۀ زندگى خود،همچون پخت و پز و شستشو را در آن انجام مى‌دهند.همچنين بر روى نخهايى كه به ديوارهاى مسجد بسته‌اند،گوشت‌هاى رشته شده را براى خشكاندن در روزهاى متوالى،آويزان كرده‌اند.همچنين قسمتهايى از سمت شمالى مسجد را مكانى براى قضاى حاجت خود قرار داده،آلوده و نجس كرده‌اند،به طورى كه موجب آزار و اذيت ديگران مى‌گردد.اين عمل با دستورات شرع مقدس منافات دارد؛زيرا در آن تأكيد بر پاكى و پاكيزگى مساجد شده است ليكن متأسفانه جهل مردم،آنان را وادار مى‌كند كه به اين مسائل توجهى نداشته باشند و بر حكومت حجاز است كه توجه خاصى بدان مبذول نموده و افرادى را به عنوان خدمتگزار در آن معيّن كند كه در امر پاكيزگى و نظافت آن كوشيده و از آلودگى آن توسط اين افراد جلوگيرى به عمل آورند.
اين مسجد به سال 256 ه.توسط خليفه معتمد احمد بن متوكّل عباسى تعمير گرديد.سپس در سال 559 ه.بار ديگر به وسيلۀ وزير محمد بن على معروف به جواد اصفهانى تعمير شد.همچنين به وسيلۀ مادر خليفه عباسى،ناصر لدين اللّه نيز مرمّت گرديد.امير يمن ملك مظفر نيز در آن ساختمانى بنا كرده و منارۀ نزديك به گنبد را همچنانكه پيشتر يادآورى كرديم ساخت.
بعد از آن به سال 720 ه.احمد بن عمر معروف به ابن المرجانى،بازرگان دمشقى مسجد را تعمير كرد و حدود بيست هزار درهم در آن خرج نمود و در سال 820 ه.شيخ على بغدادى آن را تعمير كرد ليكن كسى كه مخارج اين تعمير را پرداخت كرده مشخص نيست.نيز در سال 874 ه.ملك اشرف قايتباى هم مسجد مزبور را تعمير كرد و در آن ساختمان مستحكمى بنا نموده و بر آن گنبدى مجلل ساخت كه تاكنون اين گنبد بر جايگاه نماز پيامبر صلّى اللّه عليه و اله برقرار مى‌باشد و نيز در كنار آن مناره‌اى بنا نمود كه بر روى آن سه دايره قرار داشت.همچنين مناره‌اى بر روى درب شمالى مسجد بنا كرد.در كنار اين درب،