26يحلب عنز اهله.
يؤتى بالصبى الصغير ليد عواله بالبركة او يسميه فيضعه فى حجره تكرمة لاهله فربما بال الصبى عليه فيصيح بعض من رآه حين يبول فيقول (ص) لا تزرموا بالصبى.
* *
آنچه گذشت تنها قطره‌اى از درياى عميق خُلق نيكوى محمد (ص) بود كه او را محبوب دلها در طول قرنها ساخته است. كتاب فضل‌تراآب بحر كافى نيست كه تركنم سر انگشت و صفحه بشمارم
تنها خواستيم از باب «ما لا يدرك كله لا يترك كله» آنهم مرتبط با نفوذ اجتماعى حضرت شمه‌اى از اخلاق اجتماعى او را نقل كرده باشيم. او تربيت يافته حق بود. (انا اديب اللّٰه) و خدايش وى را مأمور ساخته بود كه بر مؤمنان تحيت گويد (وَ إِذٰا جٰاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيٰاتِنٰا فَقُلْ سَلاٰمٌ عَلَيْكُمْ ) 1(وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاٰتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ) 2 و برايشان فروتنى روا دارد (وَ اخْفِضْ جَنٰاحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ) 3 و همواره آنان را در كنار خويش داشته (وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ) 4 مبادا آنان را از خويش براند (وَ لاٰ تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ). 5
همچنانكه خدايش او را مأمور ساخته بود تا ديگران را اگر اهل هدايتندو ديانت، به مشتركات فراخواند (قُلْ يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ تَعٰالَوْا إِلىٰ كَلِمَةٍ سَوٰاءٍ بَيْنَنٰا وَ بَيْنَكُمْ) 6 و اگر از مشركانِ معاندند، كه از ايشان اعراض كند (وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ) 7* هرچند با پرداخت بهاى سنگين و تحمل رنج و شكنج باشد (وَ اصْبِرْ عَلىٰ مٰا يَقُولُونَ) 8-(فَاسْتَقِمْ كَمٰا أُمِرْتَ ) 9 ليكن اگر معاند نيستند، بلكه آماده‌اند تا نگرشى بر مواضع پيامبر داشته و شايد از شرك دورى گزينند، پس بدانها مهلت انديشه و انتخابگرى دهد (وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجٰارَكَ فَأَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلاٰمَ اللّٰهِ). 10 وضعيت كفار و منافقان نيز چيزى كمتر از اين نيست. و بالاخره پيامبر مأمور بهره‌گيرى از «صلاح» قبل از «سلاح» بود.
* * *
سيماى ابوطالب (ع)
كه نام او «عبد مناف» و به قولى «عمران» است. وى با عبداللّٰه پدر پيامبر از يك مادر بودند. اكنون در چند فراز به جلوه‌هايى از سيماى روشن وتابناك وى اشاره مى‌كنيم:
ابوطالب انسانى موحّد و مؤمن به خدا و رسول بود و بر اين مطلب گواهانى است:
1 - ديدگاههاى نظرى او. 2 - مواقف عملى او. 3 - تجليل پيامبر و ائمه از او. 4 - سخن ديگران دربارۀ او.
* در نقلى از ابوطالب آمده است: ليعلم خيار الناس ان محمدا
ابوطالب 42 سال (از 8 سالگى محمد (ص) تا پنجاه سالگى حضرت) حامى و پشتيبان پيامبر بود. و در بيانى از او در حمايت از پيامبر آمده است: اللّٰه لن يصلوا اليك بجمعهم
ابن ابى الحديد معتزلى در شأن ابوطالب مى‌گويد: و لولا ابوطالب و ابنه لما مثل الدين شخصا و قاما