178با توجّه به اين ملاحظات است كه برخى از مورّخان و محدّثان و فقيهان عامّه، مسألۀ طهارت نمودن به آب زمزم را از منظر فقهى مورد گفتگو قرار داده و نظرياتى ابراز داشتهاند كه اساس فقهى جز نوعى «استحسان» ندارد.
به نقل فاسى در شفاء الغرام، برخى دعواى اجماع كردهاند كه تطهير با آن مانعى ندارد امّا ازالۀ نجاست واستنجاء - با وجود آب ديگر - را مورد اشكال دانسته و به خوددارى از آن تأكيد ورزيدهاند. و برخى آن را حرام دانستهاند. برخى ديگر به استحباب وضو با زمزم فتوى دادهاند و به عمل پيامبر صلى الله عليه و آله استناد كردهاند. 1 و برخى ديگر آن را مكروه شمردهاند، بعضى استحباب غسل اموات با آن را برگزيده و برخى كراهت را. 2 كه بسيارى از اين اقوال مستند فقهى ندارد و در فقه شيعه نيز اساساً از اين موارد سخنى به ميان نيامده است. تنها مواردى كه از آن سخن گفته شده، نوشيدن و بر بدن پاشيدن و تبرّك و استشفا است