166رسيده است و خسارتها و ويرانىهايى به بار آورده است. در سالهاى اخير كانالهايى براى خروج آب از اطراف مسجدالحرام احداث كردهاند كه سيلاب و فاضلابهاى اطراف حرم را به خارج شهر هدايت مىكند.
بديهى است كه اين بارانها و سيلهاى ناشى از آن، در تأمين منابع زيرزمينى آب زمزم تأثير فراوان دارد. ازرقى در تاريخ خود مىنويسد:
«در سالهاى دويست و بيست و سه و بيست و چهار آب زمزم به حدّى كم شد كه چيزى نمانده بود به كلّى خشك شود، در اين حال نُه ذراع (4/5 متر) در عمق زمين حفارى كردند و اطراف آن را توسعه دادند و همزمان با اين حفارى در سال 225هجرى خداوند بارانها و سيلهايى فرستاد كه بر اثر آن آب زمزم فزونى گرفت...» 1
ازرقى در جاى ديگر از كتاب خود، از مقاتل، از ضحاك بن مزاحم نقل كرده كه گفت:
«... زمانى مىآيد كه آب زمزم از نيل و فرات گواراتر مىشود.» ابومحمد خزاعى گويد: ما اين را در سال 281ه . ديديم و اين هنگامى بود كه در مكّه باران