154مشغول بود، دو آهو از طلا يافت. اين دو آهو همانهايى بودند كه جرهم وقتى مىخواستند از مكّه بيرون روند، آنها را در چاه زمزم دفن كرده بودند و اين همان چاه اسماعيل فرزند ابراهيم است كه خداوند بزرگ براى او جوشانيد در حالىكه كودكى تشنه بود». 1
مجاهد گويد: همواره مىشنيديم كه زمزم به «هزمۀ جبرئيل» معروف است كه با پاى خود براى اسماعيل آنگاه كه كودك تشنه بود، پديد آورد. 2
و نيز از انس بن مالك از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل كرده كه فرمود: «همينكه ساره (همسر ابراهيم) هاجر قبطيه مادر اسماعيل را آواره كرد و ابراهيم او را در مكّه آورد، هاجر تشنه شد. جبرئيل فرود آمد و گفت: تو كيستى؟ پاسخ داد:
«اين فرزند ابراهيم است». جبرئيل پرسيد: آيا تو تشنهاى؟ پاسخ داد: آرى. آنگاه جبرئيل با پر خود زمين را شكافت و آب بيرون آمد و هاجر خود را بر آن آب افكند و نوشيد و اگر چنين نمىكرد بهصورت نهرى روان مىشد. 3
ابن اسحاق گويد: هنگامى كه عبدالمطّلب چاه زمزم را