115گويد: وصف مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله چنان است كه جانب قبله، رواقها يا آنجا ايوانهاست ازشرق به غرب و درهر صف هفده ستون وجود دارد. ميان هر دو ستون فضايى بزرگ و پهناور است. ستونها در ايوانهاى قبلهاى سفيد و گچكارى شدهاند و بسيار مرتفع. ديگر ستونهاى مسجد از رخام يا مرمر است. ستونهاى گچكارى شده بر روى پايههاى مربع شكل و بزرگ نصب شدهاند و سر ستونها طلاكارى است. بر آنها پلهاى منقش و تذهيب شده است. بر روى آن پلها سقف را زدهاند. سقف نيز منقش و تذهيب شده است؛ ايوانى كه پهلوى محراب است سراسر طلا كارى شده است و در وسط آن سقفى است چون سپر كه مجّوف است و مانند محراب تذهيب شده است. 1
ابن جبير نيز در خلال زيارت خود از مدينۀ منوّره (در سال 580 ه . \ 1184 م.) از صنعت فُسَيفِساء كه در مسجد شريف نبوى به كار رفته به تفصيل سخن مىگويد: به ويژه از سمت قبله و كارهاى شگرفى كه در عصر اموى در آنجا صورت گرفته است:
نصف بالاى ديوار، همه از نگينهاى طلاست معروف به فُسَيفِساء.
صنعگران در آن صنعت بسيار كردهاند. تصاوير درختانِ مختلف است با شاخههاى سر فرو كرده از بار ميوهها. و مسجد همهاش بر اين صفت است ولى صنعتى كه ديوار قبله به كار رفته شگرفتر است. اما ديوار شمالى كه مشرف بر صحن است و شرقى و غربى چنين نيستند. سفيد و مقرنساند و آنها به انواع رنگها رنگين. 2
اما ابن عبد ربه دو ديوار مسجد و صحن را چنين توصيف مىكند كه ديوارهاى داخلى، همه از مرمر و طلا وفُسَيفِساء است، از اول تاآخر.
صحن مسجد مفروش به سنگريزه است بدون حصير. و باروى مسجد