106كردند. سقف را از چوب ساج ساختند. چوبهاى ساج بر تيرهاى چوبى، كه روى ستونهاى سنگى استوار شده بودند، قرار گرفتند. ديوار را در گچ پوشيدند.
در ديوارهاى شرقى و غربى نزديك سقف طاقنماها ساختند. 1
از خلال روايات خارجةبن زيد برمىآيد كه ناظر بنا زيدبن ثابت بوده است. 2 همان شش باب، كه در عهد عمر بود، در اين توسعۀ جديد حفظ شد. 3
3 - خانههايى كه عثمان داخل در بناى مسجد نمود:
عثمان مسجد شريف نبوى را از سمت شرقى توسعه نداد؛ زيرا در آن سمت حجرههاى همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله قرار داشت ولى از جوانب ديگر، بعضى خانهها ضميمۀ مسجد شد.
آنها را يا خريدند يا به صاحبانشان در جاى ديگر عوض دادند و آنها از اين قرار بودند:
1 - خانۀ حَفصه دخت عمر، در سمت جنوبى، و آن عبارت از خانۀ كوچكى بود از آنِ حفصه همسر رسول خدا صلى الله عليه و آله . به عوض آن، خانهاى از آنِ برادرش عبداللّٰه بن عمر را به او دادند. حفصه از اين خانه به مسجد مىرفت.
در كنار اين خانه ستونى بود كه بلال بر سر آن اذان مىگفت. امروز در غرب موقف الزائر است. 4
2 - خانۀ جعفر بن ابى طالب، يحيى از ابوالحسن مداينى روايت كند كه:
«پيامبر صلى الله عليه و آله براى جعفر بن ابى طالب اين خانه را ساخت و او هنوز حبشه