101محاذى جايى كه پيامبر صلى الله عليه و آله اشاره كرده، قرار گرفته است. سپس ريسمانى آوردند و يك سرآن را به دست آن مرد دادند و آن را كشيدند و آن را پيوسته به پس و پيش بردند تا يقين كردند كه به جايى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله اشاره كرده بود، قرار گرفت. عمر قبله را معين كرد. موضع ديوار عمر همانجاست كه چوب‌هاى مقصوره است. ¹

به اين ترتيب و با اين دقت شديد كه بعد از مرگ صحابه ديگر امكان حصولش نيست، قبلۀ مسجد مشخّص شد.

وصف مسجد بعد از توسعه در عهد عمر:

در اين توسعه سعى شد كه از لحاظ مصالح بنا و شكل خارجى و داخلى، حتى درها و ستونها و غير آن از آنچه در زمان رسول خدا بوده است، تخطّى نشود. همچنين عمر دستور داد از زيور و زينت مسجد بپرهيزند؛ زيرا آن رنگ آميزيها حواس را به خود مشغول مى‌دارند. و هنگام بناى مسجد گفت:

«مردم را از باران در امان مى‌دارم و مباد آن را سرخ يا زرد كنيد تا مردم را به خود مشغول دارد». ²

چون كارِ بنا به پايان رسيد، گفت: اكنون بايد زمين را از ريگ وادى عقيق فرش كنيم. روايت شده كه گفت: نمى‌دانم كه زمين مسجدمان را با چه چيز فرش كنيم. گفتند حصير و برگ خرما. گفت: اينجا وادى مبارك است و من از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيده‌ام كه فرمود: عقيق وادى مبارك است. پس از وادى عقيق ريگ آوردند و زمين مسجد را بدان مفروش ساختند. ³