81ارك عالى و سربازخانه و توپخانه و مريض خانه‌هاى كشورى و لشكرى و مكاتب اعداديه و رشديه و ابتدائيۀ جديدالوضع، و اصلاح خانه و ساير اماكن عاليه راجع به عموم دارد، چون طبقات حكم‌داران «حلب» و «شامات» را «كاتب چلبى» مرحوم، مفصلاً در ذيل فصل «شام» بيان نموده، حقير هم اجمال آن را در ذيل توصيف «شام» بيان خواهد كرد.

مصطفى مظهر پاشا

«مصطفى مظهرپاشا»، بعد از كشته‌شدن «بحرى پاشا»، از«حلب» معزول و به والى‌گرى «اَرْزَنةُ الرُّوم» ¹ منصوب شد، اين شخص دشمن نجباء و اعيان و اشراف بود، هميشه‌آرزوى اين داشت كه در محل حكومتش متعرضى نباشد كه مستبدانه حكومت نمايد، آنگاه كه به «ارزنة الروم» والى شد، بناى حكومت مستبدانه را گذاشت. اعيان و اشراف چون مانع اجراآت كيفيه و خودسرانه او شدند، به دربار دولت از آنها بد نوشت، و از براى نفى و اجلاى ² دوازده نفر از اشراف بلده، فرمانى از دربار استحصال نمود و نفى كرد.

اما اهالى از اين حركت مشاراليه سخت رنجيده، پنج‌هزار تومان جمع كرده، با بعضى بى پروايان به «اسلامبول» روانه ساختند، آنها در باب عالى از او شاكى شده، در سال (1265) فرمان معزولى آن وزير را روانه ساختند، و «طولوم باجى باشى» «اسلامبول»، كه از اهالى قريۀ «هنيزيك» مِن قراى ³ «ارزنة الروم» و موسوم به «مصطفى آقا» بود، مبلغى به او رشوت داده، هدف تير آتش نمودند. ⁴

«يالى» ⁵ آن وزير كه با موبل ⁶، دويست و بيست و پنج هزار تومان ارزش داشت و هميشه به آن فخر مى‌نمود، التماس كردند، همان روز كه بيچاره «مظهر پاشا» در كشتى نشسته، داخل «بوغاز ⁷ اسلامبول» شد، ديد كه «يالى» خود از چهار طرف آتش گرفته، مى‌سوزد، همان آن سكته كرده وفات يافت.