123«غزوۀ احد» شهادت يافت، در نزديكى «جَبل احد»، و «مسجد قبا» كه اساس آن را، حضرت مؤسّس بنيانِ دين مبين، با دست مبارك، و به همراهى اصحاب گذاردهاند و زيارت گاه عشاق و عرفا است، در يك فرسخى طرف قبله اين بلده واقعاند. (انتهى)
مرقد مطهر پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله
مرقد مطهر پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله ، در سراى خودشان واقع، و بقعه «بضعۀ طاهره - صلواة اللّٰه عليها - » با قبر مطهّر، پنج ذرع فاصله دارد، «ابوبكر» و «عمر» هم به حسب ظاهر در ضريح مطهر «پيغمبر خدا» هستند. مسجد حضرت متصل به مقبره است، و زينت آن از فرش و قنديل، و قنديلها، جميعاً زنجيرهاى نقره است، در تمام «مدينه» يك حمام كوچك است
مقبره حمزه سيد الشهداء عليه السلام
در يك فرسخى «مدينه»، دامنه «كوه احد» واقع شده است.
حديبيه حشمتى
پنج منزلى «مدينه»، و بيست منزلى «شام» است، يك روز اوتراق مىشود، در ساعت ورود شليك مىكنند كه «پاشاى جريده» از «شام» مىآيد و «پاشاى جريده» كسى را گويند كه «والى شام»، او را با ذخيره و اسباب وارد، و بازارچى و مراسلات «حاج شامى»، با دويست سوار و يك ارّاده توپ به استقبال حاج مىفرستند، ورود ايشان اسبابِ آبادى و فراوانى مىشود، چرا كه ذخيرۀ مردم تمام شده و حالا اگر چه گران است فراوان مىشود، القصّه بايد تمام حاج، روز سيزدهم صفر وارد، «شام» بشود، و الا تشويش زياده دارد، روز دوازدهم كه به اعتقاد آنها سيزدهم است به «شهر شام» وارد شديم، چه از بابت سيزده صفر، و چه از بابت استقبال حاج، عيش ملوكانه هم شد، حقير در خانۀ «حيدر خان شيرازى» منزل كردم، در «شام» بهتر از آن جايى نبود، چشم اندازش باغ و آب و سبزه بود، سى و دو روز در «شام» مانديم، اگر چه تعريف «شام» منع است، ولى در آب و هوا و