246سرتاسرى كه محتوى حجرات پيامبر و على - عليهماالسلام- بوده و فعلاً قسمت جنوبى آن قبر رسول اكرم - ص - و شيخين است، از ديوار شرقى و جنوبى فاصلۀ زيادى ندارد.
در قسمت غرب، مسجدى است كه بيشتر آن همان مسجد اولى است و شمال آن؛ قسمتى كه باز و حياط است و قسمتى كه پوشيده و بر ستونهايى قرار گرفته است، تمام بعد اضافه شده.
از شمال ضريح وارد محوطۀ مسجد اصلى شديم. محراب متصل به ديوار جنوبى بوده كه فعلاً ديوار چند متر عقب رفته و منبر قدرى از محراب جلوتر است. فاصلۀ منبر از ضريح كه طرف شرق است همان فاصله با ديوار غربى بوده كه بيش از يك برابر از طرف غرب افزوده نشده است. تمام توجه به قسمت ميان منبر و ضريح است؛ چون اين حديث از رسول اكرم - ص - معروف است كه:
«بَيْنَ مِنْبَرى وَقَبْرى رَوْضَۀٌمِنْ رِياضِالجَّنَّۀ»
در اين قسمت جمعيت زياد و جا كم است.
قرآنها روى رحلها گذارده شده است. مردمان با شخصيت، بيشتر نشسته به تلاوت قرآنمشغولند. عدهاى هم مردم را زير پا مىگذارند تا خود را به شبكههاى بلند مقابل قبر برسانند! شرطه مراقب است كه كسى ضريح را نبوسد.
در گوشهاى نشستم و مىبينم كه بعضى از مردم ايستاده مشغول زيارت و دعايند. بعضى نشسته به تلاوت قرآن و تفكر سرگرمند. بعضى راه مىروند و به ستونهاى صيقلى و ديوارها و نقش و نگار و ظرافت كارى آنها و فرشهاى پربها و قنديليهاى آويخته و ديگر نفايس