81
راز و رمزهاى حج
با توجّه به آنچه آمد و نيز رازها و رمزهاى فراوان نهفته در آيات و روايات، مىتوان اينگونه جمعبندى نمود كه:
1 - حج، مظهرى از مظاهر توحيد است و هدف از تشريع آن، پرستش خداى يگانه، و انجام عمل خالص براى اوست، از اين رو در قرآن آمده است:
«وَ إِذْ بَوَّأْنٰا لِإِبْرٰاهِيمَ مَكٰانَ الْبَيْتِ أَنْ لاٰ تُشْرِكْ بِي شَيْئاً وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْقٰائِمِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ»؛ 1 «و هنگامى كه ابراهيم را در مكان اين خانه فرود آورده، جاى داديم [ او را فرمان داديم] كه با من چيزى را شريك مدار و خانهام را براى طواف كنندگان و قيام كنندگان و ركوع و سجود كنندگان پاك نماى.»
ابراهيم - ع - نيز در قرآن رمز توحيد و شكنندۀ بتها و سمبل مبارزه با شرك معرفى شده است.
2 - حج پذيرش دعوت خداوند، و پيمودن صراط مستقيم او است و حاجى با اظهار لبيك، پذيرش دعوت خدا را اعلان نموده، خود را به انجام فرمودههاى الهى مكلّف مىسازد.
3 - حج پايگاه اعلان مخالفت مسلمانان با جهل و آثار بجاى مانده از دوران جاهليت است. همان كارى كه رسول خدا - ص - انجام داد و آن را در خطبۀ حجةالوداع بيان فرمود.
4 - حج پيوند جامعۀ اسلامى در عصر حاضر با صدر اسلام و يادآور