345و زائران بيتاللّٰه الحرام بوده، و مردم براى زيارت قبور به آنجا مىآمدند. محمد حسين هيكل در اين زمينه مىنويسد: «قبور قبرستان معلاة، هم اينك صاف وبا زمين برابراست ليكن قبل از سلطۀ وهابىها بر حجاز اينچنين نبوده است.
بر بالاى قبور آثارى وجود دارد كه بر روى آن با خط كوفى، و يا خط ثلث زيبا، آيات قرآن و در برخى موارد اسامى صاحبان قبور نوشته شده است.
وى كه به همراه دوستش شيخ عبدالحميد به زيارت اين قبرستان رفته در ادامه مىنويسد:
نگهبان گورستان ما را كمى دورتر از قبرها نگهداشت و با اشارۀ دست، صاحبان آنها را معرفى مىكرد و مىگفت: اين قبر عبداللّٰه بن زبير است، اين قبر اسماء دختر ابابكر است...
در طرف كوه و شمال گورستان ديوار بلندى وجود داشت كه به دليل بلندى آن، قبور مشخص نبود، حميدى به من گفت: وهابىها اين ديوار را كشيدهاند تا قبر مادر مؤمنان خديجه [ عليهاسلام] و قبور بنىهاشم و اجداد رسول خدا - ص - از ديدگان مخفى بماند و حاجيان و زائران براى تبرك جويى به آنها نزديك نشوند. 1
نگهبان قبرستان گفت: روى قبر خديجه [ عليهاسلام] گنبدى بلند و زيبا بود كه طبق عقيدۀ مورّخان در سال 950 هجرى و در دورۀ حكومت داودپاشا بوسيله «محمد بن سلميان جركسى» رئيس دفتر وى بناگرديد و پس از سلطه وهابيان و ورود آنان به شهر مكّه به دست آنان ويران شد.
قبور عبدالمطلب، عبدمناف اجداد رسول خدا - ص - و نيز ابوطالب