196
صفا و مروه در لغت
«صفا» در لغت به معناى سنگ سخت و صافى است كه با خاك و شن مخلوط نباشد.
مبرد گفته است: صفا سنگى را گويند كه گل و خاك در آن نباشد. 1
و طريحى در مجمعالبحرين گويد: صفا اگر مفرد آورده شود به معناى سنگ، و اگر بصورت جمع استعمال شود به معناى سنگ نرم است. صاحب تفسير كشفالاسرار نيز مىنويسد: صفا سنگ سپيد سخت باشد؛ يعنى صافى كه در آن هيچ خلطى از خاك و گل و غير آن نباشد. و مروه سنگى باشد سياه و سست و نرم كه زود شكسته شود.
طريحى دربارۀ مروه نيز گفته است: «المَرْو»، سنگ سفيد برقدار 2 را گويند كه با آن آتش روشن مىكنند، مفرد آن «مَرْوَه» است و بدين سان «مروه» را در مكه، مروه ناميدهاند. 3
در لغتنامۀ دهخدا به نقل از نزهة القلوب نيز آمده است: «گويند كه صفا و مروه نام مردى و زنى بوده است كه در زمان جاهليت در خانۀ كعبه زنا كردند، حق تعالى ايشان را سنگ گردانيد» 4 ليكن اين نقل را هيچيك از منابع روايى و تاريخى تأييد نمىكند. و قبل از اين حادثه، و در زمان حضرت ابراهيم - ع - اين دو كوه، به نامهاى صفا و مروه شناخته شده، و نام آنها در