930فرهنگ ملت‌هاى اسلامى گرديده و گاهى باعث به وجود آمدن برخى از اين ملت‌ها شده است. اين اسلام، در مقابل مسيحيت پيچيده، آيين عبادى و اعتقادى ساده و انعطاف‌پذيرى را عرضه مى‌دارد كه خود را با ساختارهاى كهن ملت‌ها هماهنگ مى‌سازد. ¹ و با علقه‌هاى فرهنگى قوى و جهانى خود، قابليت خاصى براى ايجاد همبستگى بين المللى مى‌دهد كه از ديگر اديان جهان بسيار بيشتر است. ² از سوى ديگر، انعطاف‌پذيرى اسلام است كه خود، ضامن مقاومت و در نتيجه انسجام آن شده و مى‌تواند باشد. ³

مكان‌هاى بزرگ زيارتى جهان اسلام

1. مكه (مسجد الحرام)

شهر مكه مركز حجاز است؛ منشأ دين مبين و قبلۀ مؤمنين و مولد سيد المرسلين، زيارتگاه مؤمنين و تمام مسلمانان جهان است. فلسفۀ پيدايش اين شهر كه به نام «امّ القرى» نيز شناخته مى‌شده، به دو جهت است: نخست مركزيت عبادى و دوم مركزيت تجارى. اسامى ديگر مكه عبارتند از: كعبه، عرش اللّٰه، بلد الحرام، بيت الحرام، ام رحم، بكه و... .

در سال دوم هجرت، قبلۀ مسلمانان از بيت المقدس به سوى كعبه تغيير كرد و اين نشان داد كه مكه و كعبه همواره پايگاه اصلى اسلام بوده و خواهد بود. اين اقدام، علاوه بر پيروزى فرهنگى بر يهود، پيروزى بر قريش نيز بود كه كعبه را در انحصار خود و عقايد شرك آلودشان قرار داده بودند. در واقع با اين حركت، دين ابراهيم كه اساس آيين‌هاى توحيدى بود، به معناى واقعى احيا گرديد. خداوند در قرآن در اين باره فرمود: «قَدْ نَرىٰ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمٰاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰاهٰا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ