708
آثار زيارت
آثار و پيامدهاى زيارت در مذهب تشيع پيش از آنكه متوجه فرد زيارت شده باشد، متوجه زاير است. در اديان و مذاهب ديگر چه بسا هدف اصلى از زيارت ارج نهادن به شخص زيارت شده باشد و پيامد چندانى براى فرد زيارتكننده در بر نداشته باشد.
اما در مكتب تشيع، اگرچه اين مهم دنبال مىشود؛ يعنى شيعيان با حضور در مراقد و مشاهد مطهر ائمه عليهم السلام و اولياى دين، مفاهيم و كلمات تهنيت و فضيلت را به زبان آورده و به ستايش آنها مىپردازند و ياد آنان را زنده مىدارند و موجبات خشنودى آنها را فراهم مىآورند، اما بيشتر آثار و پيامدهاى اين مراسم به خود زايران بر مىگردد. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در حديثى زيبا به حضرت على عليه السلام فرمود: اى على هر كسى بعد از وفات من و تو و فرزندانت، ما را زيارت كند، من ضمانت مىكنم كه در روز قيامت او را از وحشت و گرفتارىهاى قيامت نجات دهم و او را در مقام و مرتبۀ خود جاى دهم. 1
سنت زيارت در مذهب شيعه يك ويژگى و امتياز به حساب مىآيد. زيارات شيعى داراى چنان غناى ادبى، فكرى، سياسى و اجتماعى هستند كه در طول تاريخ نه تنها كهنه و فرسوده نشدند، بلكه با كنار رفتن پردههاى جهل و ابهام، مفاهيم آنها روز به روز رساتر و كاملتر شده است.
الف) كاركردهاى روحى و معنوى
اولين، فراگيرترين و ملموسترين كار زيارت تأثير مستقيم در روح و جان انسان و صيقل و صفاى باطن است. اين تهذيب نفس و روح و ارتباط با منبع لايزال و نامتناهى، يك جهانبينى و نگرش خاصى در فرد ايجاد مىكند. اين جهانبينى و بينش تمام مسايل سياسى، اجتماعى و فرهنگى او را نيز در بر مىگيرد.