1143مختلف يادآور مىشود. فضاى معنوى حاكم بر اين اماكن، اعتبار ويژهاى به آن بخشيده و از دوام و پايندگى ممتازى برخوردار است. در حين پژوهش به كرات مشاهده شد كه چگونه معتقدين پاى بند به سنتها و مراسم و مناسك موجود در اين مزارات هستند. آنها با فهم و استنباط دقيق و صحيح از آداب زيارت براى عرض وجود پا به محوطه و صحن مزار مىگذارند و همواره يك نوع دغدغه و تشويش خاطرى دارند كه مبادا از آنها عملى سر بزند كه خلاف عرف و آداب زيارت باشد، به طورىكه حتى خندۀ بلند و سخنان بيهوده را در آن مكانها به هيچ وجه جايز ندانسته و در صورت مشاهده به افراد خاطى تذكر نيز مىدهند.
حضور آنها در اين اماكن يك نهايت و آرزوى قلبى و باطنى بوده و براى اينگونه سفرهاى زيارتى، از قبل برنامهريزى كرده و پولى را هم فراهم مىسازند. التماس و تضرعى كه در قالب دعا در اماكن مقدس اسلامى توسط زايرين انجام مىگيرد، به شكلى خفيفتر در ساير اديان و مذاهب جهان نيز ديده مىشود و مهمترين دليل آن در كنار اعتقادات افراد كاركرد روانى مكانها و فضاهاى معنوى براى آنها مىتواند باشد.
در دين اسلام نيز دعا جايگاه ويژهاى داشته و به عنوان مسير رسيدن به تقرب الهى به شمار مىرود. سپردن نذورات، توزيع گوشت قربانى در بين مستمندان، اقامۀ نمازهاى جمعه و جماعات، برگزارى مراسم در اعياد دينى از جمله اعمال نيكى است كه در اين زيارتگاهها به طور مستمر انجام مىشود و مردم اينگونه اعمال را سنتهاى حسنه دانسته و سعى مىكنند در انجام آنها هيچگاه كوتاهى ننمايند. آنها معتقدند حضور در مزارات و بر پايى يك چنين مراسمى ضمن ايجاد پيوستگى و انسجام لازم بين مسلمين، به بقاى فرهنگ دينى كمك قابل توجه و شايانى را مىبخشد. با توجه به اينكه مزارات براى شناساندن هويت فرهنگى يك ملت يا قوم به عنوان ميراث فرهنگى آن سرزمين محسوب مىشود و همواره اين آثار به منزلۀ تاريخ و پيشينۀ يك قوم به شمار مىرود، مع الوصف لزوم حفظ، ترميم و بازسازى اين ابنيههاى تاريخى، مذهبى بر مسئولين ذى ربط توصيه مىشود تا پاسدار و نگهبان شايستهاى از اين مجموعههاى فرهنگى باشند.