1009
1. تجلّى زيارت در ادب فارسى
زهرا خلفى 1
چكيده
دين‌باوران با حضور در مشاهد متبرك و زيارتگاه امامان، از ارواح طاهر و نفوس تزكيه شدۀ آنان استمداد مى‌جويند و با ارتباط و اتصال به روح مطهر آنها، خصلت‌هاى زشت و ناپسند خود را با استغفار و طلب رحمت از درگاه الهى برطرف كرده، خود را از كدورت‌ها و تيرگى‌ها و غفلت‌ها بيرون آورده، به سرچشمۀ نور و رحمت و هدايت مى‌رسانند، كه همۀ اينها همان اثر زيارت است.
زيارت در ادبيات فارسى همواره مورد توجه شاعران نيز قرار گرفته و آنان با ديد عرفانى زيارت را به عنوان ارتباطى زنده و مؤثر، جهت نيل به جلوه‌هاى روحانى و گسستن از دشمنى نفس و شيطان تلقى مى‌كنند. در اين نوشتار سروده‌هايى از خواجه عبد اللّٰه انصارى، ناصر خسرو، عين القضات، نجم الدين رازى، خاقانى شروانى و حافظ به عنوان نمونه ذكر گرديده و ديدگاه آنان دربارۀ زيارت مورد بررسى قرار گرفته است.
كليدواژه‌ها: زيارت، ادب فارسى، شاعران، شعر.
مقدّمه
زيارت به مفهوم ديدار كردن شخصى بزرگ، مهم و محترم؛ و نيز بازديد كردن مَشاهد متبرّك و بقعه رفتن، كسب فيض از قبر منوّر و قبور ائمّۀ هدىٰ، و نيز دعايى كه به عنوان تشرّف باطنى براى امام‌ها و امامزاده‌ها و اوليا مى‌خوانند، در لغت‌نامه‌هاى