47امام رضا (ع) فلسفهحج را ورود بر حضرت حق دانست و گفت: «يكى از بركات حج اين است كه انسان را در شرايطى قرار مىدهد كه از شهوات و لذتها دور مىكند و نفس انسان را پاكمىكند، بت نفس را مىشكند و زمينه را براى بتشكنى در انسان، مسلمانان و جامعهاسلامى فراهم مىكند.» گزيدهاى از اهم سخنان ايشان در نماز جمعۀ تهران به اين قرار است:
«زائر خانه خدا وقتى احرام عمره و حج را با ذكر لبيك مىبندد، يعنى اينكه خدايا من مطيع تو هستم و دعوت تو را اجابت كردم و تو شريك ندارى؛ بتهاى بىجان و بت نوين جهان امروز و نفس همپايۀ تو نيستند».
«شعار اتحاد ملى و انسجام اسلامى با فريضهحج نزديكترين پيوندها را دارد و هيچ عبادتى را تا اين حد نزديك به اين شعار نمىتوان يافت.»
« تلاش براى هرچه پررنگتر كردن شعار وحدت در حج، وظيفهمهم كارگزاران تبليغى و فرهنگى حج است.»
«منشأ تمام فسادها، بت نفس است و ساير بتپرستىها به اين بتپرستى ختم مىشوند و حج اين مشكل را در جامعه و امت اسلامى مىتواند علاج كند و حج ابراهيمى يا به تعبير امام راحل، حج ابراهيمى محمدى، بت نفس و بتهاى نوين جهان امروز را مىتواند بشكند.»
«نخستين اثر حج، تهذيب نفس و خودسازى است و انسان را از انواع آلودگىها پاك مىكند. اگر آنگونه كه در اسلام مقرر شده است، حج برگزار شود، حاجى از انواع آلودگىها پاك مىشود.»
«نخستين مكان و زمان براى تبليغ انسجام اسلامى به گفتهامام راحل كنار خانه توحيد است و اين وحدت با دعوت و تبليغ دامنهدار بايد بهوجود آيد و مركز آن مكه مكرمه در زمان اجتماع مسلمانان در فريضه حج است».
«آن روز كه امام عصر[ظهور مىكنند، مسالهانسجام اسلامى با تبليغ دامنهدار از كنار خانهكعبه بهوسيلهايشان تعقيب مىشود. اين حركت از ابراهيم آغاز شد و پيامبر(ص) آن را احيا كرد و امام عصر[حكومت جهانى خود را با اين شعار از كنار