397تداوم و ماندگارى بيمارىهايشان هستند و با وجود برودت شديد هوا و بارشهاى مداوم زمستانى در ايران، مزمن شدن اين ناراحتىها آزارشان مىدهد. حجم مراجعه به پزشكان كاروانها و مركز پزشكى حج، وابسته به هلال احمر جمهورى اسلامى ايران، مستقر در مدينۀ منوره نشان مىدهد كه بايد حجاج ايرانى را با آخرين توصيههاى پزشكى - بهداشتى به سلامت كامل نزديك كرد. هرچند كه توكلى عقيده دارد، محل بهبود كامل بيمارىها اينجا نيست و حاجيان بايد با صبر و حوصله، مراحل درمان خود را بگذرانند.
اغلب زائران بر اثر گرماى هوا و فشار اعمال، دچار ضعف بدنى و سپس بيمارىهاى متعدد مىشوند. امسال، موسم حج تمتع با فصل سرما مقارن شده است. ما در ايام مدينه بعد، شاهد برودت شديد هوا در مدينه هستيم و حتى برخى از زائران به دنبال تأمين بخارى هستند. فاصلۀ دماى روز و شب هم اين مسئله را تشديد مىكند. از طرف ديگر، سنگينى اعمال و خستگى فيزيكى، استرس و فشارهاى روانى كه ناشى از تراكم جمعيت حجاج در اعمال مىشود، شيوع بيمارى را آسان مىكند. چرا كه ضعف و خستگى، سيستم ايمنى بدن را مستعد پذيرايى از ويروسها مىكند. برخى رفتارهاى غيربهداشتى و نابههنجار اجتماعى از سوى حجاج ساير كشورها در عرفات، مشعر، منا و شهر مكه هم موجب شيوع فزايندۀ انواع مختلف گرفتارىهاى تنفسى، نظير سرماخوردگى ساده (فارنژيتهاى ويروسى)، ايجاد يا عود سينوزيتها يا برونشيتهاى قبلى (سينوبرونشيت) عفونتهاى آدنوويروسى همراه با گرفتارى چشمى (كونژونكتيويت)، شبه آنفلوآنزا و آنفلوآنزا، سوار شدن عفونت بر آسم يا COPD قبلى، ذاتالريه و بعضاً عوارض ناشى از اين بيمارىها در بين زائران كليه كشورها مىشود.
دست كم يك هزار زائر بالاى هشتاد و چهار سال، بيشتر از برنامه پيشبينى شده داريم. علاوه بر اين، بيش از نيمى از زائران ايرانى، فراتر از شصت و چهار سال دارند كه مراقبت از اينها كار بسيار دشوارى است. در حالى كه از نظر علم پزشكى، افراد