23مىكنند كه پاداش مالى و توسعه اقتصادى از وعدههايى است كه بايد برايشان كاملاً محسوس باشد. ازاينرو، وقتى زندگى آنان به شكل محسوسى تغيير نمىكند، دچار سردرگمى مىشوند. غافل از اينكه پاداش دنيوى، تنها به امور اقتصادى محدود نمىشود، بلكه شامل هرگونه گشايش در كارهاست.
هر چند در موارد فراوانى، توسعه مالى هم در زندگى محسوس است و اگر همچنين نيست، بىشك به خاطر مصلحتى يا نبودن شرايط لازم براى دريافت است. در مجموع، اين توصيهها، حقايقى حتمى و ترديدناپذير است كه بايد آن را پذيرفت. كم و بيش ديده يا شنيدهايم كه اين سه عمل افزون بر سازندگى، چه نتايج درخشانى براى انسان در پى داشتهاند و دقيقاً در فقرزدايى، دفع بلا و درازى عمر مؤثرند.
پيامبر اسلام در صدقه و احسان، زبانزد خاص و عام بود و حتى از اقوامى كه پيوند خود را با ايشان مىبريدند، ارتباط برقرار مىساخت. ايشان به ديگران نيز مىفرمود كه پروا پيشه كنيد و با خويشان ارتباط داشته باشيد كه بوى بهشت از فاصله هزار سال راه استشمام مىشود، ولى كسى كه پيوند خويشى بگسلد، آن را استشمام نمىكند. ايشان در سخنى زيبا مىفرمايد:
ثَلاٰثٌ ثَوَابُهُنَّ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ: الْحَجُّ يُفْنِى الْفَقْرَ وَ الصَّدَقَةُ تَدْفَعُ الْبَلِيَّةَ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ تَزِيدُ فِي الْعُمْرِ. 1
سه چيز است كه ثواب آنها در دنيا و آخرت پايدار مىماند: حج، فقر را نابود مىسازد؛ صدقه، بلا و گرفتارى را برطرف مىسازد و صله رحم، عمر را طولانى مىكند.