21
اظهار نكردن فقر
بيشتر مردم بر اساس ظواهر قضاوت مىكنند؛ يعنى به محض اينكه دريافتند كسى از نظر مالى، وضعيت خوبى ندارد، به تصور اينكه مبادا روزى از او توقع و انتظارى داشته باشد، از وى كناره مىگيرند. در اين حالت، براى شخص فقير هم پاى ديگران احترام قائل نمىشوند و حتى حاضر نيستند به سخنان منطقى و با ارزش او به اندازه سخنان پوچ و بىارزش افراد توانگر گوش فرادهند.
با وجود اين، شايسته است انسان، با عزت نفس و خويشتندارى، فقر و ندارى خود را نزد هر كس و ناكس اظهار نكند تا شخصيت او تخريب نشود.
البته در شرايط اضطرارى، انسان بايد نيازمندىهاى خود را به ديگران بگويد تا بر اساس دستورهاى انساندوستانه اسلام، نياز او برطرف شود.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله درباره حفظ آبرو و خويشتندارى مىفرمايد:
مَنْ تَفَاقَرَ افْتَقَرَ. 1
هر كس خود را فقير نشان دهد، فقير خواهد شد.
اعتدال و ميانهروى
خوشبينى و بدبينى بيش از اندازه ممكن است زيانهاى جبرانناپذيرى در پى داشته باشد. بدبينى بيش از اندازه مىتواند بناى مستحكم خانواده را در هم بكوبد. سادهانديشان بسيارى نيز بودهاند كه با خوشبينى بيش از اندازه و اعتماد نابجا، زمينهساز فساد و تباهى فرزندانشان شدهاند. بنابراين، انسان بايد همواره جانب اعتدال و احتياط را پيش گيرد تا به پشيمانى دچار نگردد.
اعتدال در همه موارد به ويژه وضعيت اقتصادى و معيشتى، توانمندى انسان