108 ثَلاَثٌ مُوبِقٰاتٌ: هَوىً مُتَّبَعٌ وَ شُحٌّ مُطٰاعٌ وَ اعْجٰابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ. ¹

سه چيز موجب هلاكت است: هوا و هوسى كه پيروى مى‌شود؛ حرص و بخلى كه از آن فرمان برند و خود پسندى كه عايد انسان شود.

سرعت در خيرات

برخى مردم، دارايى و اندوخته‌هاى خود را در راه خدا انفاق مى‌كنند و هنگام ديدار خدا، سبك‌بارند؛ زيرا زاد و توشه سفر آخرت را از پيش فرستاده‌اند.

گروهى ديگر، تنها هنگامى به انديشه انفاق مى‌افتند كه سلامت جسم را از دست داده و در يك قدمى مرگ قرار گرفته‌اند. در اين حال، چون از نبود زاد و راحله سفر آخرت، وحشت كرده‌اند، با شتاب، به انفاق و بخشش مى‌پردازند. هرچند اين عمل نيز از پاداش برخوردار است، ولى بخششى كه براى رضاى خداست، با بخششى كه از ترس مرگ است، بسيار فرق دارد. گروه سوم، كسانى هستند كه حتى هنگام مرگ نيز دست بخشش ندارند و آشكار نيست كه دارايى‌شان پس از مرگ، در چه راهى مصرف خواهد شد. بر اين اساس، پيامبر اسلام مى‌فرمايد:

لَأَنْ يَتَصَدَّقَ الْمَرْءُ فى حَيٰاتِهِ بِدِرْهَمٍ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَتَصَدَّقَ بِمِأَئةٍ عِنْدَ مَوْتِهِ. ²

اگر انسان در حيات خود، درهمى صدقه دهد، بهتر است از اينكه هنگام مرگش، صد درهم صدقه بدهد.

سستى در عبادت

سستى در هر كارى ناپسند است و سبب مى‌شود كه كارها به درستى انجام نشود و در نتيجه، اثر مطلوبى در پى نداشته باشد. عبادت هم از كارهايى است كه به