59فاجعهاى به بار آورد كه موجب شكست سخت مسلمانان در اين جنگ شد. آنها با ديدن پيروزى مسلمانان، تنگه را به هدف جمعآورى غنيمت ترك كردند و تنها عبداللّٰه بن جبير با ده نفر به محافظت تنگه ادامه دادند.
دشمن از همان تنگه وارد شد و نگهبانان را كشت و از پشت بر مسلمانان تاخت و آنها را در هم كوبيد. 1 در اين حادثه، سردار رشيد اسلام، حمزه عموى پيامبر صلى الله عليه و آله و عدّهاى ديگر به شهادت رسيدند. در اين لحظات خطير، كسى كه بيشترين فداكارى را در حفاظت از جان پيامبر صلى الله عليه و آله به عمل مىآورد، حضرت على عليه السلام بود. هنگامى كه شمشير او شكست، پيامبر صلى الله عليه و آله شمشير خود، ذوالفقار را به على عليه السلام داد و به فرمودۀ حضرت صادق عليه السلام ، درآن هنگام، جبرئيل ميان زمين و آسمان ندا مىداد:
«لاَ سَيْفَ إِلاَّ ذُو الْفَقَارِ وَ لاَ فَتَى إِلاَّ عَلِيٌّ». 2
در اين گيرودار، ناگهان فريادى برخاست كه محمد كشته شد! كفّار مكه پنداشتند كه دشمن اصلى خود را كشتهاند و به هدف اصلى شان رسيدهاند؛ لذا بى درنگ به سوى مكه بازگشتند. از آن سو اين خبر تزلزلى در ميان مسلمانان به وجود آورد. ولى عدّهاى از آنها كه از پراكندگى مسلمين هراسان بودند، پيامبر صلى الله عليه و آله را بالاى بلندى برده، اعلام كردند كه اى مردم، محمد صلى الله عليه و آله زنده است. لذا فراريان برگشتند و پيرامون آن حضرت را گرفتند. در اين جنگ، مسلمانان خسارت مالى و جانى فراوانى ديدند و درس بزرگى از آن آموختند تا در جنگهاى آينده، جوانب احتياط را