120 مَنْ فُتِحَ لَهُ بابٌ مِنَ الخَيرِ فَلْينْتَهِزْهُ فَإنَّهُ لا يَدرىٖ مَتىٰ يُغْلَقُ عَنْهُ. ¹

هر كس كه براى او در خير و نيكويى گشوده شد، آن را غنيمت شمارد؛ چون او نمى‌داند كى آن را بر او مى‌بندد.

رسول اكرم صلى الله عليه و آله بيشتر مردم را در استفاده درست از اوقات، غافل مى‌داند و آنان را به قدرشناسى از اوقات گران‌بها و بهره‌بردارى از آن در شرايط گوناگون فرامى‌خواند:

اى مردم! حقا كه راه‌هاى روشنى داريد. پس به سوى راه‌هاى روشن خويش روى آوريد و حقا كه حد و حدودى داريد. پس سوى حد و حدود خويش روى نهيد. بدانيد كه مؤمن بين دو حَذَر در عمل است؛ بين اجَلى كه گذشته است و نمى‌داند كه خداوند در آن چه مى‌كند و بين اجلى كه باقى مانده است و نمى‌داند خداوند در آن چه حكم مى‌كند. پس بايد بنده مؤمن از نفس خود براى دنياى خويش و از دنياى خود براى آخرت خويش و در جوانى‌اش از پيرى و در زندگانى‌اش از مرگ بهره گيرد. ²

به راستى كه زندگى كوتاه است و فرصت‌ها زودگذر و تنها سرمايه گران‌بهاى آدمى براى دست‌يابى به كمال وخودسازى، وقت است. اگر آن را قدر نداند و در راه خدمت به هم‌نوعان و رضايت خداوند به كار نگيرد، جز حسرت و پشيمانى چيزى براى او به همراه ندارد. حضرت رسول مى‌فرمايد:

اِغْتَنِمْ خَمْساً قَبْلَ خَمْسٍ شَبابَكَ قَبْلَ هِرَمِكَ وَ صِحَّتَكَ قَبْلَ سُقْمِكَ و فَراغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ وَحَياتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ و غِناكَ قَبْلَ فَقْرِكَ. ³

پنج چيز را پيش از پنج چيز غنيمت شمر: جوانى را پيش از پيرى؛ سلامتى را پيش از بيمارى؛ فراغت را پيش از مشغول شدن به كار؛ زندگى را پيش از مرگ و دارايى را پيش از فقر و ندارى.

رسول گرامى اسلام، اوقات خود را به سه بخش تقسيم كرده بود: بخشى براى خدا كه در اين بخش به عبادت و نماز و نيايش و تهجد مى‌پرداخت. بخشى براى