101احزاب را در كنار ديگر توطئههاى روزانهاش به راه انداخت. بىگمان، بيست سال توطئه و ترفند و جنگ عليه مسلمانان، كار كمى نيست. با اين حال، وقتى مكه در سال هشتم هجرى فتح شد و شوكت بتپرستان درهم شكست، مسلمانان همه منتظر انتقام گرفتن از سران كفر و الحاد و به ويژه ابوسفيان بودند. از همين رو، شعار «اَلْيَوْمُ يَوْمُ الْمَلْحَمَهَ» 1 (امروز روز جنگ و انتقام است) سرمىدادند.
در اين ميان، برخلاف باور تمام آنان، رسول الله صلى الله عليه و آله فرمان عفو عمومى را صادر كرد و شعار «اَلْيَوْمُ يَوْمُ الرَّحْمَه» (امروز روز رحمت است) را جاىگزين شعار پيشين ساخت و فرمود: «اِذْهَبُوا فَاَنْتُمُ الطُّلَقٰاءُ؛ برويد همه آزاد هستيد». 2
رسول الله صلى الله عليه و آله در شرايطى اين عفو را صادر كرد كه از جانب ابوسفيان ديگر خطرى اسلام را تهديد نمىكرد واين عفو و گذشت مايه تأليف قلوب و جذب عده بسيارى به سوى توحيد و ارزشهاى الهى مىگرديد. هوشمندى پيامبر مىطلبيد كه در اين شرايط بخشاينده باشد:
«اِنَّ الْعَفْوَ لايَزِيدُ الْعَبْدَ الاّ عِزّاً ؛ عفو همواره بر عزت انسان مىافزايد». 3
رسول خدا صلى الله عليه و آله ، وحشى، قاتل حمزه سيدالشهدا را پس از مدتى از فتح مكه بخشيد و به او فرمود خويشتن را از من پنهان كن كه تو را نبينم. 4 همچنين ايشان شش هزار نفر از اسيران جنگ طائف را يك باره عفو كرد. اين گذشتهاى بهنگام، همواره موجب تأليف قلوب و جذب انسانهاى پاك به اسلام و پيامبر مىشد و اين رويه مىتواند الگوى مناسبى براى مديران سياسى و اجتماعى ما باشد.