265
حسن: اگر به هوش نيامدند تا روز عرفه يا عيد قربان چه مىشود؟
روحانى: اوّلاً هر وقتى كه به هوش آمدند مىتوانند نيت را به عمرۀ مفرده تبديل كنند و با گرفتن نايب و انجام اعمال عمرۀ مفرده از احرام خارج شوند، و ثانياً اگر تا پيش از ظهر روز نهم و طبق برخى از فتواها تا طلوع فجر روز عيد به هوش آمدند و امكان برايشان بود مىتوانند نايب بگيرند تا اعمالشان را انجام دهند، سپس تقصير مىكنند، دوباره براى حج محرم مىشوند و شب عيد نيم ساعتى آنان را به عرفات مىبرند تا وقوف اضطرارى آن را نيز درك كنند و از آنجا آنان را به بيمارستان مىبرند و بقيه كارهايشان با نيابت قابل حل است، يعنى نايب رمى مىكند و نايب برايش قربانى مىكند و سپس سر او را مىتراشد و بقيۀ اعمال را باز با نيابت انجام مىدهند و حج تمتعشان صحيح است.
و اگر مريض وقتى به هوش آمد كه امكان انجام اعمال عمره و درك وقوف اضطرارى عرفه و مشعر نبود، مىتواند با همان احرام به عرفه و مشعر برود و اضطرارى آنها را درك كند و حجش حج افراد مىشود، و بعد از اتمام حج، عمرۀ مفردهاى با كمك نايب انجام مىدهد و از حج واجب كفايت مىكند؛ ولى اگر روز عيد قربان يا بعد از آن به هوش آمد تنها مىتواند با عمرۀ مفرده از احرام خارج شود و اگر حج واجب به عهده دارد وقت ديگرى آن را انجام مىدهد.
حسن: اگر آنان را در حال بيهوشى به ايران منتقل كردند چه مىشود؟
روحانى: وقتى به هوش آمدند نايب مىگيرند. با يك تلفن مىتوان نايب گرفت يا متوليان امر او برايش نايب مىگيرند، و در اين صورت بايد عمرۀ مفرده براى او انجام دهند نه عمرۀ تمتع يا حج.