119يكديگر به نزاع برنخيزيد كه فشل مىشويد و ابهت شما از بين خواهد رفت». پس نماز پشت سر اينان ثواب نماز پشت سر رسولاللّٰه را دارد، چون با چنين نمازى چنان هدفى محقق مىشود.
اما امورى كه در نماز آنان اشكال كردى برخى براى حفظ وحدت است و برخى نزد ما مستحب است و برخى قابل جبران است به نحوى كه نماز پشت سر آنان از ديدگاه ما نيز صحيح واقع خواهد شد. حال به ترتيب از اوّل شروع مىكنيم: امام جماعت پس از تكبيرةالاحرام مقدارى صبر مىكند تا همه تكبير بگويند و خود را براى شنيدن قرائت آماده كنند و در وقت قرائت سكوت محض حاكم باشد، كه اين كار خوبى است، مىدانيد كه قرآن مىفرمايد: «وَ إِذٰا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ » 1 «وقتى قرآن خوانده مىشود گوش فرا دهيد و سكوت كنيد باشد كه بر شما رحمت آيد». همين كه حمد تمام شد پس از گفتن «وَ لاَ الضّٰالِّينَ » امام مقدارى سكوت مىكند تا هر كدام از مأمومين مايل بودند سوره حمد را بخوانند زيرا در روايت از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده كه نماز بدون سوره حمد كامل نيست.
حسن: اينها توجيههاى شماست امام جماعت سكوت مىكند تا «آمين» بگويند و خود آمين گفتن حرام است.
روحانى: اين توجيه نيست بلكه در مغنى ابن قدامه كه از كتابهاى معتبر اهل سنت است موجود است. 2