119 «سَلاٰمٌ عَلىٰ مُوسىٰ وَ هٰارُونَ * إِنّٰا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ » ¹ . درست است كه اين سلام بر موسى و هارون است اما به دنبالش بعد فرمود: «ما اين چنين مؤمنين را پاداش مى‌دهيم». يعنى سلام خدا بر مؤمنين هم خواهد بود. البته آنجا كه بر نوح سلام فرستاده است، كه:

«سَلاٰمٌ عَلىٰ نُوحٍ فِي الْعٰالَمِينَ » ² ، مخصوص خود نوح است. در سراسر قرآن اين تعبير فقط يك جا آمده و آن هم دربارۀ نوح است كه و اين به خاطر آن نُه الى ده قرن رنج و تلاشى است كه او در راه تبليغ الهى تحمّل كرد. دربارۀ انبياى ديگر، كلمۀ «فى العالمين» ندارد، ولى اين مقدار هست كه بعد از سلام بر انبيا، مى‌فرمايد: «ما بندگان مؤمن را اين چنين پاداش مى‌دهيم». سلام خدا هم فعل خداست؛ چون خود او سلام است و به دار سلام هم دعوت مى‌كند. از اسماء حُسنىٰ و اسماء فعلى حق، سلام است، و انسانها را به دارالسلام دعوت مى‌كند؛ يعنى به دار خود فرا مى‌خواند. و همين سلامت راهم به‌عنوان «فيض» نصيب بندگان صالح قرارمى‌دهد. پس خداوند بر مؤمنين هم‌صلوات مى‌فرستد و هم سلام. منتهىٰ كسانى‌كه اين سلام را تلقى مى‌كنند، گاهى از فرشته تلقّى مى‌كنند، گاهى از پيغمبر - صلى اللّٰه عليه و آله - ، آنان كه اوحدى از انسانها هستند، از ذات اقدس اله تلقى مى‌كنند.

در سورۀ مباركۀ انعام فرمود:

«وَ إِذٰا جٰاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيٰاتِنٰا فَقُلْ سَلاٰمٌ عَلَيْكُمْ » ³ .

يعنى وقتى مؤمنان در محضر و مكتب تو حضور يافتند تا معارف الهى را بشنوند و ياد گيرند، بگو «سلام عليكم». وقتى مؤمنان براى خطابه و مانند آن نزد پيامبر حضور مى‌يافتند، حضرت سلام مى‌كردند. منتهى