97
جمرات كجاست؟
راز و رمزهاى حج
حج در اسلام اسرارى دارد. حج عبادتى است ذكرى و عملى، و هر عملى اشارهاى دارد به رازى تاريخى و رمزى در گذشتههاى دور تاريخ كهن پيامبران، بهويژه مىتوان گفت سراسر اعمال واذكارش ايماء و اشاره به سرگذشت شيخ الأنبياء، حضرت ابراهيم (ع) و خاندان اوست: قرنها است كه حاجيان، ميان دو كوه صفا و مروه در «سعى»اند به ياد هاجر، و در منا «قربانى» مىكنند به ياد اسماعيل، و «لبيك» خداى يكتا را مىگويند به اجابت از دعوت قهرمان توحيد، ابراهيم (ع)، از شيطان ابراز نفرت مىكنند به پيروى از ابراهيم، ابراهيمى كه مورد ابتلا و آزمايش خداوند قرار گرفت: (وَ إِذِ ابْتَلىٰ إِبْرٰاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمٰاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ ) 1 «(به خاطر بياور) هنگامى را كه خداوند ابراهيم را با وسائل گوناگونى آزمود و او به خوبى از عهدۀ آزمايش در همۀ آنها برآمد» كه بنا به نقل ابن عباس در