30الهى لازم شمرده شده است و هر كس اين بدهى را نپردازد و از رفتن به حج سرباز زند، كافر محسوب مىشود.
در حديث مىخوانيم؛ كسانى كه تا لحظۀ مرگ، حج را رها كرده، و از انجام آن سرپيچى كنند، روز قيامت با يهوديان و مسيحيان محشور مىشوند. در پايان مىفرمايد: خدا از همۀ جهانيان بىنياز است.
حج در روايات
تعبيراتى كه در بارۀ حج بيان شده، در بارۀ كمتر عملى آمده است، مثلاً در روايات مىخوانيم:
«بُنِىَ اْلاِسْلاٰمُ عَلىٰ خَمْسٍ ... وَالْحَجُ» 1. «بناى اسلام بر پنج پايه استوار است كه يكى از آن پايهها، حج است».
در حديث ديگر مىخوانيم:
«جَعَلَهُ لِلاِسْلاٰمِ عَلَماً» 2«خداوند، حج را پرچم اسلام قرار داده است».
همچنين در حديثى آمده است:
«لاٰ يَزٰالُ الدّينُ قٰائِماً ما قٰامَتِ الْكَعْبَةُ» 3«تا كعبه پابرجاست و مردم دور آن طواف مىكنند، دين و مكتب هم پابرجاست».
و سرانجام در اين حديث مىخوانيم:
«لاٰ تَتْرَكُوا حَجَّ بَيْتِ رَبِكُّمْ فَتَهْلِكُوا» 4«حج را ترك نكنيد كه هلاك و نابود مىشويد».
قوام و كيان مسلمانان به حج است، رها كردن حج، يعنى