205

معناى شرك

شرك به معناى اين است كه انسان به غير خداوند، عقيدۀ كارگشايى داشته باشد، آن هم بطور استقلالى. همانگونه كه انسان براى كسالت خود، به پزشكان متعددى مى‌تواند مراجعه كند، براى كار خود نيز گاهى به خدا و گاهى به غير خداوند مراجعه نمايد. آرى، غير خدا را در برابر خدا قراردادن شرك است. اگر حدود دويست مرتبه در قرآن كلمۀ «دون اللّٰه»، يا «دونه» به چشم مى‌خورد به همين معناست كه ما براى غير خدا حسابى مستقل باز كنيم.

اما چنانچه، اولياى خدا را واسطۀ لطف خدا بدانيم و كار را فقط از طريق خداوند متعال بدانيم، هرگز شرك نيست، زيرا:

خداوند با اينكه كارها را تدبير مى‌كند، (يُدَبِّرُ الْأَمْرَ) ¹فرشتگانى را هم براى تدبير امور قرار داده‌است (فَالْمُدَبِّرٰاتِ أَمْراً) ².