200و هزارها خاطره است كه انسان نبايد از كنار آنها بى‌تفاوت بگذرد. چه خاطراتى در اين مسجد واقع شده است!

زمانى از اين مسجد و شهر، نور هدايت و وحى، نور ايمان و علم، نور آزادى و عدالت به سراسر دنيا تابيد تا آنجا كه نام آن، «مدينه منوره»؛ يعنى، شهر درخشنده شد. امّا، روز به روز در كم‌كردن نور آن، تلاشها كردند. از جمله:

1 - با ساختن مسجد جامع اموى در دمشق، فكر مردم را متوجه شام كردند.

2 - مركز حكومت را از مدينه به بغداد، شام، قاهره و... انتقال دادند.

3 - در بغداد و اسلامبول و اندلس، كتابخانه‌ها، مدارس و كاخ‌ها ساختند، ولى امكانات تحصيل در مدينه را كم كردند.

4 - اهل‌بيت پيامبراكرم(صلّى اللّٰه عليه و آله) را در اين شهر كشتند.

5 - در برابر كرسى درس ائمه اطهار(عليهم السّلام) رقيب‌تراشى كردند.

6 - حدود نهصد سال قبل (557)، چند جاسوس مسيحى به نام زائر مدينه، نزديك قبر مطهر، مدتى طولانى منزلى اجاره كردند و شبها، مخفيانه از طريق نقب زدن تصميم داشتند، جنازۀ مقدس رسول‌خدا(صلّى اللّٰه عليه و آله) را بربايند كه توطئه كشف شد و آنها به قتل رسيدند ¹.