82مى‌آيند. ¹

امام‌صادق(ع) فرمود: معاوية بن ابى‌سفيان اولين كسى بود كه براى خانه‌هاى مكه در گذاشت و مانع استفادۀ يكسان و رايگان زائران و ساكنان شد؛ «

...فَمَنَعَ حاجَّ بَيْتَ اللهِ ما قالَ اللهُ عَزَّ وجلَّ: سَوٰاءً الْعٰاكِفُ فِيهِ وَ الْبٰادِ

.وكانَ النّاسُ إذْ قَدِمُوا مَكَّةَ نَزَلَ البادِى على الْحاضرِ حتّى يَقْضِىَ حَجَّهُ ». ²

2. ماندن در مكه براى مدتى طولانى، مكروه است؛ زيرا مقيم شدن در آنجا مايۀ قساوت قلب است. از اين‌رو امام‌صادق(ع) فرمود: «

إِذا قَضإى أَحَدُكُم نُسُكَهُ فَلْيَرْكَبْ راحِلَتَهُ وَليَلْحَقْ بِأَهْلِهِ فَإِنَّ المُقامَ بِمَكَّةَ يُقْسِى الْقَلْبَ ». ³

سرّ كراهت اقامت طولانى مدت در مكه كه در روايت مزبور سبب قساوت قلب دانسته شده، ظاهرآع اين است كه حقوق عظيم آن محدوده رعايت نمى‌شود و رفته‌رفته پايۀ سستْ‌عهدى و دلْ‌مُردگى چيره خواهد شد. البته زائر مجاور كه رعايت حقوق حرم را فراموش نكند از فيض عظيمى برخوردار مى‌گردد؛ زيرا اقامت در حرم بهتر از خروج از آن است. ⁴

* * *