137

فصل هشتم:مقام ابراهيم

يكى از نشانه‌ها و آيات روشن خداوند در مكه، «مقام ابراهيم» است. چنان‌كه امام‌صادق(ع) در بيان مراد از «بينات» در آيۀ شريفۀ فِيهِ آيٰاتٌ بَيِّنٰاتٌ ¹فرمود:

«مَقامُ إبراهيمَ حَيْثُ قامَ عَلى الْحَجَرِ فَأَثَّرَتْ فيه قَدَماهُ، والْحَجَرُ الأسوَدُ، وَمَنْزِلُ إسماعيل عليه‌السلام» . ² اين سنگ در آغاز به طور آزاد در كنار كعبه بر روى زمين قرار داشت. آنگاه آن را در ملتزم نصب كردند تا جابه‌جا نشود. اكنون نيز موضعِ مقام برجسته است و درون محفظه‌اى فلزى قرار دارد و با حسن انتخاب مسؤولان حرم، در چهرۀ نوار فلزى‌اى كه بر لبه آن سنگ نصب است جملۀ نورانى وَ لاٰ يَؤُدُهُ حِفْظُهُمٰا وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ ³حك شده كه به روشنى براى همگان قابل رؤيت و قرائت است.

تغيير مكان مقام ابراهيم در برخى احاديث مطرح شده است. امام‌باقر(ع) فرمود: ابتدا مقام، نزديك ديوار كعبه بود. پيش از اسلام آن را به محل كنونى منتقل كردند. رسول‌اكرم(ص) پس از فتح مكه آن را به موضع اصلى خود برگرداند، ليكن در عصر خلفا مجدداً مكان آن تغيير يافت؛

«كانَ مَوْضِعُ المَقامِ الَّذى وَضَعَهُ إِبراهيمُ(ع) عِندَ جِدارِ الْبَيْتِ فَلَمْ يَزَلْ هُناكَ حَتّى حَوَّلَهُ...» . البته چون وضع موجود مورد تقرير امامان معصوم(عليهم السلام) قرار گرفت و