117همين قسمت كنار بيتاللّٰه الحرام زندگى مىكرده و خيمهگاه او در همين جا بوده است. مادرش هاجر نيز با وى در اين مكان مىزيسته و پس از رحلت در آنجا دفن شدهاند.
مقام ابراهيم
يكى از نقاط بسيار مقدس مسجدالحرام، محلى است كه مقام ابراهيم ناميده مىشود. اين مقام يكى از شعائر الهى خوانده شده و آن سنگى است كه حضرت ابراهيم عليه السلام بر آن ايستاد و بناى خانۀ كعبه را بالا برده است. بر روى اين سنگ اثرى از پاى ابراهيم عليه السلام ديده مىشود، و اكنون در مسجد الحرام در فاصلۀ 13 مترى كعبه، در يك ضريح كوچك و محفظۀ بلورين نگهدارى مىشود. حاجيان بايد نماز طواف واجب را نزد مقام ابراهيم بجاى آورند.
زمزم
چاه زمزم از ديگر آثار قديمى مسجدالحرام است.
اين چاه در قسمت شرقى مسجدالحرام و كمى فاصله با حجرالاسود قرار دارد، و همانند ديگر مشاهد حج، از آثار ابراهيم و اسماعيل و هاجر است. اكنون در كنار صحن