149كه استعمارگران در القاى آن سهم بسزايى داشتند، مىپردازيم. قبل از پاسخ به اين شبهه، با استفاده از كلمات حضرت امام خمينى قدس سره كه در شبههشناسى و برملا كردن انحرافات و كجانديشىها و تصحيح انديشهها نقش اساسى داشتند، به توضيح اين شبهه مىپردازيم:
«چه بسا جاهلان متنسك بگويند كه قداست خانۀ حق و كعبه معظمه را به شعار و تظاهرات و راهپيمايى و اعلان برائت نبايد شكست و حج جاى عبادت و ذكر است، نه ميدان صفآرايى و رزم و نيز چه بسا عالمان متهتك القا كنند كه مبارزه و برائت و جنگ و ستيز كار دنياداران و دنياطلبان بوده و ورود در مسائل سياسى آن هم در ايام حج، دونِ شأن روحانيون و علما مىباشد.» 1
علىرغم «تصحيح انديشهها» از سوى حضرت امام و برملاكردن انحرافات فكرىِ خوديها و القائات بيگانگان، هنوز فلسفۀ حج و پيوستگى عميق آن با سياست، براى مسلمانان آشكار نشده است. امام خمينى غربت اسلام و حج را در جوامع اسلامى از بزرگترين مصائب مىشمردند