145گرديده، همگى نشانگر اهميت اين عبادت است؛ عبادتى كه نمايش قدرت، عظمت، عزت، شوكت و وحدت مسلمانان است و همه ساله در برابر چشم جهانيان برگزار مى‌شود و رعبى در دل مشركان و مستكبران مى‌افكند.

حجى كه عزت مسلمانان را تأمين نكند و هيچ تأثيرى در رهاساختن آنان از سلطۀ مستكبران و استبدادپيشگان نداشته باشد، حج واقعى نيست. حجى كه نسبت به پايگاه قدرتمندان و مستكبران و اعمال و رفتار آنان بى‌تفاوت باشد و حتى موقعيت آنان را تثبيت كند و مايۀ تفاخر و تكاثر ثروت باشد، حج نيست. چنين حجى در عصر جاهليت نيز رايج بود و اساساً حج شعار دينى عرب جاهلى بود و اشراف و صاحب‌منصبان مكه از آن بهره‌هاى فراوان سياسى، اجتماعى و اقتصادى مى‌بردند. اسلام با ظهور خود بر «حج جاهلى» كه تأمين كنندۀ منافع قدرتمندان و نژادپرستان و زورگويان جامعه بود، خط بطلان كشيد و «حج ابراهيمى» را احيا كرد. تفاوت حج ابراهيمى با حج جاهلى تنها به برداشتن چند بت سنگى و چوبى از خانۀ خدا نبود؛ چرا كه خطر مستكبران و طاغوتها به مراتب بيشتر از چند بت سنگى و چوبى است.

مرورى بر تاريخ زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام و علما و