102آنِ زائران خانه است، نذورات را مى‌فروشند و به افراد محتاج مى‌دهند. ¹در واقع آيۀ شريفه پاسخى است به شبهۀ كسانى كه اعمال و مناسك حج را كم‌فايده يا بى‌فايده و خرافى تخيل مى‌كردند، چنانكه از ذيل آيه كه مى‌فرمايد:

ذٰلِكَ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي الْأَرْضِ وَ أَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ . ²

«اين براى آن است تا بدانيد كه خدا آنچه را در آسمانها و آنچه را در زمين است، مى‌داند و خداست كه بر هر چيزى داناست.»

استفاده مى‌شود كه خداوند دانا، اين همه منافع و بركات را بر كعبه، ماه حرام و اعمال و مناسك حج مترتب نموده است. ³امام خمينى قدس سره در موارد متعددى كعبۀ معظّمه را براى «قيام ناس و نهضت همگانى» شمرده‌اند ⁴ و ظاهراً همۀ آن بيانات، ناظر به همين آيۀ كريمه است چنانچه يكى از مفسران معاصر، كه شاگرد دو استاد يادشده است، در اين