75انبياى بزرگند و شالودۀ اين معبد، براساس عشق به خدا و يكتاپرستى است.

اين رنگ خلوص و نشان تقواست كه در ميان آن همه آثار رنگارنگ و ثابت و متغيّرهاى گوناگون قديم و جديد، ماندگار شده است.

حج، تنها يادآور تاريخ اسلام و حتى تاريخ ابراهيم خليل عليه السلام نيست، بلكه با تاريخ و سرگذشتِ همۀ انبياى توحيدى و كلّ بشريّت، گره خورده است.

حج، يافتن تاريخ در جغرافى است.

حج، تاريخ مجسّم و عينيّت يافته است. حج، تجسّم تاريخ توحيد است.

زيارت اين ميعادگاه، مرورى است بر يك تاريخ كهن و سرشار از معرفت و فرهنگ وتعاليم. ليكن اين مرور تاريخى و اين ديدار پر بار، براى كسى سودمندتر است كه با جزئيات تاريخ و حوادث و خاطراتِ نهفته در سنگ سنگ اين شهر و گوشه گوشۀ اين منطقه، آشنا باشد. آنچه شوق آفرين و شورافزاست و احساس لطيف و روحانى زائر را بر مى‌انگيزد، و او را در عالمى سرشار از نور فرو مى‌برد، دانستن خاطره‌ها و رخدادهاست. در اين صورت، زائر آنچه را قبلاً «شنيده» بوده، اينك مى‌بيند وآنچه را آموخته بوده، امروز، عياناً با آن رو به رو مى‌شود و دانسته هايش «از علم به عين و از گوش به آغوش» مى‌آيد.