109

بُعد درونى مناسك

در بررسى اسرار نهفته در مناسك حج، توجه به محتواى درونى حج، ضرورى است.

اعمال حج، از لحظۀ آغاز تا پايان، هر يك مفاهيم بلند عرفانى دارند كه هم در روايات اسلامى به آنها اشاره شده، هم با بيان عالمان بزرگ و عارفان خبير، ترسيم شده است.

ترسيمى كه از اين بعد، در كلام امام صادق عليه السلام آمده، خواندنى است.

در كتاب «مصباح الشريعه» آمده است كه حضرت صادق فرمود:

«هرگاه ارادۀ حج كردى، پيش از هر كارى، دلت را از هر مانع و شاغل، پيراسته كن، همۀ كارهايت را به خدايت واگذار، در همۀ حركات و سكنات، به او توكل داشته باش، خويشتن را تسليم فرمان و تقدير الهى ساز، دنيا و راحتى آن