105ياد آورى و احياى ايام اللّه، در كنار اقامۀ حج و برپايى اين مراسم بيان شده است و نقش سازندۀ اين دو برنامه، بسيار است. پس روح حج، امامت است. اين عبادت، تنها در پيوند با رهبرى است كه سياست صحيح قرآن را پياده خواهد كرد و كعبه، «قياماً للناس» خواهد شد و منافع و سودهاى عظيم اين فريضۀ الهى، عايد مسلمانان خواهد گشت.
هدف، تنها برداشت سياسى از حج نيست. به حج نيز، نبايد تنها از «زاويۀ سياست» نگاه كرد و شناخت.
حج، بيش از هرچيز، درونْمايۀ توحيدى و تأثير تربيتى و عرفانى و آموزشى اطاعت و تعبّد دارد و باز آفرينى خاطرۀ ابراهيم بتشكن و عشق و اخلاص و ايثار او در راه خداست و حضور در كلاسى است كه انبياى بزرگ الهى و اولياء الله، آموزگاران آنند.
اينها همه درست، ليكن بعد سياسى اين اجتماع عظيم، بخصوص در رابطه با رهبرى، نبايد مورد غفلت قرار گيرد.
باز در همين زمينه، كلام حضرت امام، بر ايمان حجّت است كه فرمود:
«اين مكه، اين مشعر، اين منا، اين عرفات، همهاش يك مسألۀ سياسى است، ممكن است عبادت باشد، در عباداتش هم سياست است. سياست هم عبادت است.» امام امّت در جاى ديگر، ضمن رهنمود نسبت به محتوا