118
48- مدارا با حيوانات
حاجيان درسفر حج بايد تمرين كنند تا علاوه بر افراد بشر به حيوانات نيز آزار نرسانند و حقوق همگان را رعايت كنند.
يكى از توصيههاى معصومين عليهم السلام رفق و مدارا با چهار پايانى بود كه حاجيان به عنوان مركب در سفر حج از آنها استفاده مىكردند.
امام سجاد عليه السلام با شترى چهل مرتبه به حج رفت و در اين مسير طولانى و خطرناك، يك تازيانه به آن حيوان نزد. 1
اسماعيلبن ابى زياد به اسناد خود نقل كرده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:
هر چهارپايى به گردن صاحب خود حقوقى دارد:
هر گاه درمنزلى فرود آمد، ابتدا به آن علوفه دهد و چون از كنار آب مىگذرد به آن آب دهد، به صورت آن نزند، و جز در راه خدا بر پشت آن سوار نگردد، بيش از توان او بار بر آن حمل نكند و بيش از طاقتش آن را راه نبرد. 2
سكونى به اسناد خود از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل كرده كه