102
فصل سيزدهم : جهات تربيتى حج
همانا گفته شد كه احكام خداوند تعالى همگى داراى مصلحتها و فوايدى است، و اينكه هريك از اعمال حج شامل است بر جهت تربيت انسان و عادت دادن او را به درستى و اخلاق شريفه، اگر چه عقول بشرى به درك معناى بعضى از آنها پى نبرد، مانند سعى ميان صفا و مروه به تكرار، و انداختن سنگريزهها به جمار. وليكن چنين به نظر مىرسد و در لوح ذهن مىگذرد كه براى آن دو علاوه بر آنچه كه در آنها است از فرمانبردارى خداوند تعالى و امتثال امر او، تاثير بسيار با اهميتى است در روح حجگزار به واسطۀ تذكر امورى از وقايع گذشته.
بدون ترديد سعى رابطه پيوستگى روحى است در ميان ارواح عبادتكنندگان و ارواح پيامبران از زمان جناب آدم عليه السلام تا حضرت خاتم صلى الله عليه و آله .
پس همانا عبادت كننده در آنجا به ياد مىآورد كه نفس با